Klima Nasıl Soğutur

Araçların klima işlevi kompresör;kondansör, nem alma deposu, detandör ve evaporatör
gibi öğelere dayanır.

BU ÖĞELERİN HER BİRİNİN TEMEL BİR İŞLEVİ VARDIR:
A - Kompresör, buharlaştırıcıdan alçak basınçlı gazı emerek yüksek basınçlı gaza dönüştürür ve bu gazın sıvı hale gelmesi için yoğunlaştırıcıya gönderir.
B - Kondansör, soğutucu gazın soğutucu akışkan haline dönüşmesini sağlar.
C - Nem alma deposu, pislikleri filtre eder ve nemi soğutur. Klima devresi sürücü ve
yolcuların konfor ve güvenlik ihtiyaçlarını karşılamaya yarar.
D - Detandör, soğutucu sıvının gaz haline geçmesini sağlar, bu da ortamı soğutur.
E - Evaporatör, soğutulmuş gazı alır ve dışarıdan gelen sıcak havayı soğutur.
F - Polen filtresi, araç içindeki havanın daha temiz ve sağlıklı olmasını sağlar


Klimanın görevini görmesi ve performansını muhafaza edebilmesi için, bazı parçalarının değiştirilerek düzenli şekilde bakımının yapılması gerekir.
POLEN FİLTRESİ, DÜZENLİ OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ GEREKEN BU ÖĞELERİN BİR PARÇASIDIR.

(Bu filtrenin yılda bir kez veya her bakımda kontrol edilmesi gerekir).
Her türlü olası kaçağı önlemek amacıyla, klima kompresörü kayışının ve gaz devresinin de kontrol ettirilmesi de tavsiye edilir.

  • Klima sistemini ayda bir kez, 5 ila 10 dakika çalışştırarak en iyi çalışma koşulunda tutulmasını sağlayınız.
  • Klimayı sürekli olarak kullanıyorsanız, olası kaçakları tespit ettirmek ve gerektiğinde yeniden gaz ilave ettirmek üzere sistemi servisinize kontrol ettiriniz.
  • Uyarı: Klima sisteminin oluşturduğu yoğuşma, araç dururken altında normal olarak su birikimine neden olur.

Klima sistemi soğuk hava üretmiyorsa, klimayı kullanmayınız ve servisinize gösteriniz.


Araç kliması, ısıtma, soğutma, nem alma ve havalandırma fonksiyonlarını konfor şartlarına uygun şekilde yerine getiren ve soğutma için gerekli olan enerjiyi bir tahrik sistemiyle araç motorundan alan mekanik bir sistemdir.

Açık tip kompresörün kullanıldığı soğutma sistemi; dış hava sıcaklığı, araçtaki insan sayısı ve diğer ısı kaynaklarından oluşan ısı yüklerini karşılayacak şekilde tasarlanmıştır. Kış aylarında yolcular için gerekli ısı, aracın motor soğutma sisteminden (sıcak sudan) alınan ısıyla karşılanırken bazı uygulamalarda soğutma sistemi ters çevrimle ısı pompası gibi kullanılarak da ısıtma gerçekleştirilir. Yaz aylarında ihtiyaç duyulan soğutma etkisi için ise, genellikle araç motorundan tahrikli veya ayrı bir dizel motora bağlı soğutma kompresörünün çalıştırılmasıyla sağlanır.

Benzer şekilde frigorifik araçlarda da soğutma etkisi genellikle araç motorundan tahrikli veya ayrı bir dizel motora bağlı soğutma kompresörünün çalıştırılmasıyla sağlanır.

Frigorifik araç soğutma sistemleri ve araç klimaları soğutma devresinde kullanılan devre elemanları çoğu kez bir ambalaj içinde montaj kiti halinde hazırlanır ve belli bir model için kullanılır. Montaj kitinde bulunan boru ve ara bağlantı parçaları çeşitli ölçülerde özel olarak şekillendirilmiş parçalardır ve çoğu kez bir başka araçta kullanımı mümkün olmaz. Bunun dışında nadiren boru işçiliğinin gerektiği servis uygulamaları özellikle frigorifik araç soğutma sistemlerinde karşımıza çıkabilir.

 

Çok yakın bir zamana kadar otomobil klima sistemlerinde soğutucu madde olarak sadece ticari adıyla Freon R12 teknik tanımıyla CFC-12 klorofluorokarbon (kısaca R12) kullanılmaktaydı. Klorofluorokarbon ‘ un ozon tabakasını tahrip ettiği ve sera etkisi ile sıcaklık artışlarına neden olduğu ilk olarak 1974 yılında ortaya atılmış ve günümüzde kesinlik kazanmıştır. Yapılan araştırmalara göre insan organizmasını bitki ve su ortamlarını güneşten yayılan ultraviyole ışınlarının zararlı etkilerinden korumak ve yeryüzünün ısıl dengesine katkıda bulunmak şeklinde özetlenecek iki ana görevi olan atmosferin ozon tabakasının tahribinde otomobil klima sistemlerinde kullanılan Freon-R12 ‘ nin payının %20 dolayında olduğu görülmüştür. Bu nedenle yeni bir soğutucu madde arayışı gündeme gelmiş , dünya devletleri ve örgütleri düzeyindeki görüşmeler sonucunda , Freon - R12’ nin kullanılmasına belirli bir program dahilinde son verilmesi ve yerine ticari adıyla Foran - R134a , teknik tanımıyla HCF- 134a hidrofluorokarbon’ un (kısaca R134a ) kullanılmasına karar verilmiştir. Ozon tabakasının iki görevi vardır . İnsan sağlığını tehdit eden güneş ışınlarını filtre etmek ve dünya üzerine ısının dengeli bir şekilde dağıtılmasını sağlamak.

Buharlaştırıcı ısı değiştiricisidir. Buharlaştırıcı üzerinden geçirilen sıcak hava , sıcaklığını burada bırakarak , araç içine gönderilir. Böylece araç içi soğutulmuş olur.: Buharlaştırıcı içinde alçak basınçlı soğutucunun dolaştığı bir çeşit radyatördür. Buharlaştırıcı girişinde soğutucunun tamamı buharlaşmamıştır. Tamamen buharlaşma ancak buharlaştırıcıdan geçtikten sonra olur. Buharlaştırıcı üzerinden geçen sıcak hava ısısını burada bırakır. Böylece sıcaklığı yükselen soğutucu tamamen buharlaşır. Buharlaştırıcı üzerinden geçirilen sıcak hava bünyesindeki su buharı , burada yoğunlaşarak su tahliye borusundan dışarı atılır. Bu nedenle kliması çalışan aracın altından su damlaması normaldir. Damlayan su miktarı havadaki nem oranına bağlı olarak az veya çok olabilir. Buharlaştırıcının araç üzerindeki yeri , araca göre değişebilir.

Kompresör buharlaştırıcıdan alçak basınçlı gazı emerek yüksek basınçlı gaza dönüştürür ve bu gazın sıvı hale gelmesi için yoğunlaştırıcıya gönderir. Buharlaştırıcı içinde gerekli vakumu oluşturur. Kompresörü çalıştıran kompresör mili üzerine monte edilen elektromanyetik bir debreyajdır. Görevi kompresör milinin çalıştırma kasnağını ayırmak veya birleştirmektir. Kompresör kasnağı hareketini tahrik kayışından alır. Debreyajı harekete geçiren kumanda sargısıdır. Bobin direnci : 3.4 + 0.2 ohm dur. Kumanda tablası kamlı rotor tarafından döndürülmektedir. Böylece kumanda tablası üzerine tesbitlenen piston kolları hareketi pistonlara iletir. Kompresör çalışırken motordan ortalama 5 BG güç çeker. Pistonlardaki sekmanlar bir kısım yağın sızmasını sağlayarak sistem içinde yağın dolaşmasını sağlar. Toplam yağ hacminin % 40 ı sistem içinde dolaşır. Uzun süre çalışmayan kompresörlerdeki rulmanlarda yağlama olmadığı için aşınmalar olabilir. Bu nedenle haftada birkaç dakika klimayı çalıştırmak gerekir. Kompresör imalat sırasında kendi özel yağları ile doldurulurlar. Kompresörün iyi çalışması için yağ hacminin gerektiği kadar olması lazımdır. Kullanılan yağlar nem alma özelliğine sahiptir. Açıkta bırakılan yağlar özelliklerini kaybeder. Bu nedenle küçük ambalajlarda satılır.

1- Güneş altına park edilmiş bir aracın içinde sıcaklık çok yükselir. Bu araç kliması çalıştırıldıktan sonra camlar açık olarak bir süre kullanılır. Böylece araç içerisindeki aşırı sıcak hava kısa sürede dışarıya atılarak sıcaklığın düşmesi sağlanmış olacaktır.

2- Havadaki nemin az veya çok oluşu , aracın rengi , yolcu sayısı , camların renkli veya renksiz oluşu klimanın verimini etkiler.

3- Klima çalışırken motor sıcaklığı daha fazla artar. Bu nedenle motor soğutma devresi daha sık kontrol edilmelidir.

4- Yoğunlaştırıcı ve radyatörün temizlik durumu sık sık kontrol edilmeli ve önüne herhangi bir ekran koymamalıdır.

5- Klima çalışırken aracın altına akan sudan endişelenmemelidir. Bu su buharlaştırıcıda yoğunlaşan havanın neminden kaynaklanmaktadır.

6- Klima sistemi kış aylarında en az haftada bir defa çalıştırılarak soğutucunun devirdaim yapması sağlanmalıdır.

7- Yılda bir kez klima sistemini ve soğutucu gaz şarjını kontrol etmek gerekir.